ความหมาย ขอบข่ายและความสำคัญ

ของเทคโนโลยีการศึกษา

หัวใจของเทคโนโลยีการศึกษาคือ ทำให้เกิดการเรียนรู้

การเรียนรู้ ( Learning)

เป็นสิ่งที่มีหลักฐานเชิงประจักษ์เกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลงความรู้ ทักษะ และเจตคติ ที่เป็นเกณฑ์ในการสอนหรือในนิยามที่ว่า “การเรียนรู้ หมายถึง การเปลี่ยนแปลงอย่างถาวรในด้านความรู้ของบุคคลหรือพฤติกรรม รวมถึงประสบการณ์ต่างๆ”

ความหมายเทคโนโลยี

นักวิชาการให้ความหมายไว้อย่างไรบ้าง

คาร์เตอร์ วี กูด (Carter V.Good, 1973) ให้ความหมายไว้ว่า เทคโนโลยี หมายถึง การนำวิทยาศาสตร์มาประยุกต์ใช้งานด้านต่างๆ เพื่อปรับปรุงระบบนั้นๆ

เอดการ์ เดล (Edgar Dale, 1969) ได้ให้ความหมายไว้ว่า เทคโนโลยี มิใช่เครื่องมือ เครื่องยนต์กลไกต่างๆ แต่เป็นแผนงาน วิธีการทำงานอย่างมีระบบ ที่ทำให้งานนั้นบรรลุตามแผนงานที่วางไว้

เจมส์ ดี ฟินส์ (Jemes D.Finn, 1972) กล่าวว่า เทคโนโลยีมีความหมายลึกซึ้งไปกว่าประดิษฐ์กรรม เครื่องมือเครื่องยนต์กลไกต่างๆ แต่หมายถึง กระบวนการ แนวความคิด แนวทาง หรือวิธีการในการคิด ในการทำสิ่งใดสิ่งหนึ่ง

การนำความรู้จากกระบวนการทางวิทยาศาสตร์มาสู่การประยุกต์ใช้ ทั้งในรูปแบบของอุปกรณ์เครื่องมือ แนวคิด เทคนิควิธีการ เพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ที่ตั้ง

การนำเทคโนโลยีมาใช้เพื่อเป้าหมาย ดังนี้

▪ด้านประสิทธิภาพ (Efficiency) เทคโนโลยีจะช่วยให้การทำงานนั้นสามารถบรรลุผลตามเป้าหมายได้อย่างถูกต้องและรวดเร็ว

▪ด้านประสิทธิผล (Effectiveness) เทคโนโลยีจะช่วยให้การงานนั้นได้ ผลผลิตออกมาอย่างเต็มที่

▪ประหยัด (Economy) จะช่วยประหยัดเวลา ทรัพยากร และก่อให้เกิดประโยชน์สูงสุด อันจะเป็นผลทำให้ราคาของผลิตนั้นราคาถูกลง

▪ปลอดภัย (Safety) เป็นระบบการทำงานที่อำนวยให้เกิดความปลอดภัยเพิ่มขึ้น

ขอบข่ายของเทคโนโลยีการศึกษา

ขอบข่ายของเทคโนโลยีการศึกษาของ AECT

1.  Design คือ การออกแบบ

2. Development คือ การพัฒนา

3. Utilization คือ การใช้

4. Management คือ การจัดการ

5. Evaluation คือ การประเมิน

ขอบข่ายงานเทคโนโลยีการศึกษา

ออกแบบ (Design)

- การออกแบบระบบการสอน (Instructional Systems Technology)

- การออกแบบสาร (Message Design)

- กลยุทธ์การสอน (Instructional Strategies)

- ลักษณะเฉพาะของผู้เรียน (Learner Characteristics)

การพัฒนา (Development)

-เทคโนโลยีการพิมพ์ (Print Technologies)

-เทคโนโลยีโสตทัศน์ (Audiovisual Technologies)

-เทคโนโลยีคอมพิวเตอร์ (Computer Technologies)

-เทคโนโลยีแบบบูณาการ (Integrated Technologies)

การใช้ (Utilization)

-การใช้สื่อ (Media Utilization)

-การแพร่กระจายนวัตกรรม (Diffusion of Innovation)

-การใช้งานและความเป็นองค์กร (Implementation and Institutionalization)

-นโยบายและกฎระเบียบ (Policies and Regulation)

การจัดการ (Management)

- การจัดการโครงการ ( Project Management)

- การจัดการทรัพยากร (Resources Management)

- การจัดการระบบส่งผ่าน (Delivery System Management)

- การจัดการสารสนเทศ (Information Management)

การประเมิน (Evaluation)

-การวิเคราะห์ปัญหา (Problem Analysis)

- การวัดผลอิงเกณฑ์ (Criterion-Referenced measurement)

- การประเมินความก้าวหน้า (Formative Evaluation)

- การประเมินขั้นสรุป (Summative Evaluation)

พัฒนาการของเทคโนโลยีการศึกษา 1

แนวคิดแรก   เป็นแนวคิดทางวิทยาศาสตร์กายภาพ  หรือ “Physical  Science  Concept”  เป็นการนำผลิตผลทางวิทยาศาสตร์ และวิศวกรรมมาใช้ในด้านการศึกษา ซึ่งอยู่ในรูป “วัสดุและอุปกรณ์” เป็นแนวคิดที่พัฒนา มาจาก “โสตทัศนศึกษา”  หรือ Audiovisual  Education” โดยจะเน้นหนัก ไปที่ “สื่อสิ่งของ”

พัฒนาการของเทคโนโลยีการศึกษา 2

แนวคิดที่สอง  เป็นแนวคิดทางพฤติกรรมศาสตร์ หรือ  “Behaviorial  Science Concept”   เป็นการประยุกต์หลักการทางจิตวิทยา สังคมวิทยา และมานุษยวิทยา  ผสมผสานกับแนวคิดแรก (วิทยาศาสตร์กายภาพ) เน้น “วิธีการจัดระบบ”  หรือ “Systems  Approach” แนวคิดนี้จะเป็นลักษณะการรวม  “วัสดุ อุปกรณ์ และวิธีการ” ซึ่งเป็นจุดเริ่มต้นของ “Instructional Design” หรือ “Instructional System Development” โดยนักเทคโนโลยีการศึกษาทำหน้าที่เป็น วิศวกรทางการศึกษา (Educational Engineer)

พัฒนาการของเทคโนโลยีการศึกษา 3

   แนวคิดที่สาม เริ่มพัฒนาและให้ความสนใจในเรื่องการเรียนการสอนรายบุคคลเป็นลักษณะบทเรียนต่างๆ เช่น CAI , WBI , E-learning ฯลฯ เพื่อตอบสนองความต้องการเรียนรู้รายบุคคลเรียนรู้ตลอดชีวิต เรียนได้ทุกที่ ทุกเวลา

ภาระงานเทคโนโลยีการศึกษา 

เทคโนโลยีการศึกษาในระดับผู้ปฎิบัติ

เทคโนโลยีการศึกษาที่เป็น นักออกแบบ นักจัดระบบ (เช่น วิเคราะห์ระบบการสอน สังเคราะห์ระบบการสอน  สร้างแบบจำลองระบบการสอน ทดสอบระบบการสอน) และผู้ควบคุมการผลิตและการใช้สื่อประเภทต่างๆ

เทคโนโลยีการศึกษาที่เป็นเครื่องมือบริหาร  ได้แก่

  1.  การเป็นเครื่องมือด้านการจัดระบบการบริหาร

  2.  การเป็นเครื่องมือด้านธุรการ 

  3.  ในด้านการบริหารบุคลากร 

  4.  ในด้านการบริหารวิชาการ

  5. ในด้านการเผยแพร่และประชาสัมพันธ์ 

  6. ในด้านการพัฒนาบุคลากร

เทคโนโลยีการศึกษาที่เป็นเครื่องมือทางวิชาการ มี 2 รูปแบบ

1. การยึดสื่อคนเป็นหลัก 

 2. การยึดสื่อสิ่งของเป็นหลัก มีอยู่ 3 แนว คือ

     2.1 การใช้สื่อสิ่งพิมพ์เป็นแกน เสริมด้วยสื่อโสตทัศน์ 

รายการวิทยุกระจายเสียง รายการวิทยุโทรทัศน์ การสอนเสริม

และสื่อโทรคมนาคม เป็นต้น

    2.2 การใช้สื่อวิทยุหรือโทรทัศน์เป็นแกน  โดยใช้วิทยุหรือ

โทรทัศน์เป็นสื่อแกนกลางแล้วเสริมด้วยสื่อสิ่งพิมพ์สื่อโสตทัศน์ 

และการสอนเสริม เป็นต้น

   2.3 การใช้สื่ออิเล็กทรอนิกส์หรือคอมพิวเตอร์เป็นแกน